18.3.2009 tarihli Resmi Gazete'de yayimlanan Anayasa Mahkemesi'nin Esas Sayisi: 2004/83, Karar Sayisi: 2008/107 No.'lu karari ile kariyer ögretmenlikle ilgili önemli bir karar verilmisti.

18.3.2009 tarihli Resmi Gazete'de yayimlanan Anayasa Mahkemesi'nin Esas Sayisi: 2004/83, Karar Sayisi: 2008/107 No.'lu karari ile kariyer ögretmenlikle ilgili önemli bir karar verilmisti.

Kararin öncesinde yasananlari hatirlayacak olursak bilindigi gibi Ögretmenlik Kariyer Basamaklarinda Yükselme Yönetmeligi 2005 yilin da yayimlanarak uygulamaya konuldu. Bu yönetmeligin hazirlanma sürecinde bu uygulamaya ne derece ihtiyaç oldugu ve ne ise yarayacagi tartismalari sikça yasandi. Ögretmenler arasinda ayrim olusturacagi hatta kast sistemine götürecegini dile getirenler bile oldu.

Yönetmelik yayinlandiktan sonra bir defaya mahsus KBYD sinavi yapildi. Bu sinavda 100 üzerinden 60 puan ve yukari puan alanlar degerlendirmeye alindi. Diger kriterlerle birlikte degerlendirme sonucunda her ögretmen kendi bransi içerisinde basari siralamasina tabi tutularak kontenjana göre uzman ögretmenve bas ögretmen yapildi.

Basari ölçütü olarak 60 puani geçmesine ragmen bazi branslarda bir çok ögretmen uzman ögretmen olamadi. Dolayisi ile bu uygulama ögretmenleri magdur etti. Bu nedenle magdur olan 15.000 ögretmen bulunmaktadir. Anayasa mahkemesi yapilan basvuru neticesinde kanundaki kota uygulamasini iptal etti.

Anayasa mahkemesinin iptal karari 18.03.2009 tarihinde yayinlandi.

Millî Egitim Temel Kanunu ve Devlet Memurlari Kanunu'nda Degisiklik Yapilmasina Iliskin Kanun'un 1'inci maddesinin; birinci fikrasinda yer alan; "Ögretmenlik meslegi; adaylik döneminden sonra ögretmen, uzman ögretmen ve basögretmen olmak üzere üç kariyer basamagina ayrilir. Adaylik dönemini basariyla tamamlayanlar meslege ögretmen olarak atanir" ibaresi Anayasa'ya aykiri bulunmamistir. Dolayisiyla kariyer ögretmenlik süreci Anayasa Mahkemesi'nce teyit edilmistir.

Ikinci fikrasinda yer alan; "Kariyer basamaklarinda yükselmede kidem, egitim (hizmet içi egitim, lisansüstü egitim), etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalismalar) ve sicil (is basarimi) puanlari ile sinav sonuçlari esas alinir. Degerlendirme 100 tam puan üzerinden yapilir. Degerlendirme puaninin % 10'unu kidem, % 20'sini egitim, % 10'unu etkinlikler, % 10'unu sicil (is basarimi) ve % 50'sini de sinav puani olusturur" ibaresindeki isaretli kisim iptal edilmistir.

Üçüncü fikrasinda yer alan; "Kariyer basamaklarinda yükselecekler degerlendirme puanlarina göre basari siralamasina alinir. Degerlendirmeye alinmak için sinav tam puaninin en az % 60'ini almis olmak sarti aranir" ibaresi Anayasa'ya uygun bulunmustur.

Dördüncü fikrasinda yer alan; "Sinav yilda bir defa olmak üzere ÖSYM'ce yapilir" ibaresi Anayasa'ya uygun bulunmustur.

Besinci fikrasinda yer alan; "Alaninda ya da egitim bilimleri alaninda tezli yüksek lisans ögrenimini tamamlamis ögretmenlerden uzman ögretmenlik, doktora ögrenimini tamamlamis olan ögretmenlerden ise basögretmenlik için sinav sarti aranmaz. Bu durumda olan ögretmenler kidem, hizmet içi egitim, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalismalar) ve sicil (is basarimi) ölçütlerine göre degerlendirilir" ibaresindeki isaretli kisim yani hizmet içi egitim iptal edilmistir.

Altinci fikrasinda yer alan; "Ögretmenlik kariyer basamaklarinda yükseleceklerin girecegi sinav, sinava katilacaklarda aranacak en az çalisma süresi, hizmet içi egitim veya lisans üstü egitim nitelikleri, her bir degerlendirme ölçütüne iliskin hususlar ve puan degerleri, alaninda ya da egitim bilimleri alaninda tezli yüksek lisans veya doktora ögrenimini tamamlamis olanlardan uzman ögretmenlik veya basögretmenlik için aranacak kidem, hizmet içi egitim, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalismalar) ve sicil (is basarimi) sartlari ve puan degerleri, branslar temelindeki uzman ögretmenlik ve basögretmenlik sayilari, yükselmeye iliskin usul ve esaslar ile diger hususlar Maliye Bakanligi ve Devlet Personel Baskanligi'nin uygun görüsleri alinarak Millî Egitim Bakanligi'nca çikarilacak yönetmelikle düzenlenir." Bu fikradanin tamami iptal edilmistir.

Yedinci fikrasinda yer alan; "Toplam serbest ögretmen kadro sayisi içinde, basögretmen orani % 10, uzman ögretmen orani % 20'dir. Bakanlar Kurulu bu oranlari bir katina kadar yükseltmeye yetkilidir." Bu fikranin tamami iptal edilmistir ve bu iptalle oran sinirlamasi olmadan basögretmen ve uzman ögretmen olma imkani getirilecektir. Iptal gerekçesinde öngörülen kontenjanlardaki yüzdelere giren son kisilerle ayni degerlendirme puanina sahip olanlarin kontenjan disinda kalmalari hali hukuk devleti ve esitlik ilkeleriyle bagdasmamaktadir ifadesine yer verilmistir.

Kanunun ikinci maddesi ile "a) Basögretmen unvanini kazanmis olanlara % 40'ina, b) Uzman ögretmen unvanini kazanmis olanlara % 20'sine," kadar ilave ek tazminat ödenmesi yönündeki düzenleme Anayasa Mahkemesi'nce uygun bulunmustur.

Anayasa Mahkemesi 5204 sayili Yasa'nin 1. maddesinin iptal edilen fikra ve ibarelerinin doguracagi hukuksal bosluk kamu yararini ihlal edici nitelikte görüldügünden, Anayasa'nin 153. maddesinin üçüncü fikrasiyla 2949 sayili Yasa'nin 53. maddesinin dördüncü ve besinci fikralari geregince iptal hükümlerinin, kararin Resmî Gazete'de yayimlanmasindan baslayarak bir yil sonra yürürlüge girmesi uygun görüldügünden Anayasa Mahkemesi karari 18.3.2010 tarihinde yürürlüge girecek oldugundan bu iptal karari ile magdur olan ögretmenlerin magduriyeti için önemli bir firsat dogmustur.

Milli Egitim Bakanligi Kariyer Basamaklari Yükselmesiyle ilgili kanuni düzenleme 18.03.2010 tarihine kadar yapmak zorundadir.

Milli Egitim Bakanligi Müstesari Muammer Yasar Özgül katildigi egitim surasinda Kariyer Basamaklarinda Yükselmeye iliskin çalismadan da söz ederek, taslagi Maliye Bakanligi ve Adalet Bakanligi’na gönderdiklerini bildirmisti.

Taslagi hazirlarken yargi kararlarini da dikkate aldiklarini belirten Özgül, “Bunu da en kisa sürede çikarmayi düsünüyoruz” ifadesini kullanmisti.

Ancak sürenin dolmasina 10 gün gibi kisa bir süre kalmasina ragmen henüz konuyla ilgili düzenlemeler sonuçlanmis ve duyurulmus degildir. MEB bir an önce bu düzenlemeyi yapmalidir. Bunu yaparken de ögretmenlerin bu magduriyetlerini göz önünde bulundurmasi gerekir.

Milli Egitim Bakanligi bu konuda yapmasi gereken düzenlemeyle ilgili de geç kalmaktadir. Anayasa mahkemesi iptal kararindan sonra bu düzenleme yapilmaz ise durum ne olacak? Bu konuda hiç kimse ne olacagina dair yorum yapamamaktadir. Bana göre magdur olan 15000 ögretmene yeni bir hak dogmaktadir. Bu tarihe kadar kanuni düzenleme yapilmaz ise ögretmenler 18.03.2010 tarihinden sonra MEB'e basvurarak uzman ögretmen hakkini isteyebilir ve bu hak verilmez ise dava açarak hakkini verilmesini mahkeme yoluyla kazanabilir.

HER HALUKARDA MEB YÖNETICILERININ AKLI SELIMLE HAREKET EDECEGINI, BU YÜZDEN 2010 KBYD SINAVININ YAPILMASININ DA KAÇINILMAZ OLDUGUNU DÜSÜNÜYORUZ